เจตมูลเพลิงแดง

ชื่อวงศ์ : PLUMBAGINACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Plumbago indica L.

ชื่อพ้อง : Plumbago rosea L.

ชื่อสามัญ : –

ชื่อพื้นเมืองอื่น : คุยวุ่ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) ; เจตมูลเพลิงแดง (ภาคกลาง) ; ปิดปิวแดง (ภาคเหนือ) ; ตั้งชู้โว้ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ; ไฟใต้ดิน (ภาคใต้) ; อุบะกูจ๊ะ (มลายู-ปัตตานี)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้พุ่มขนาดเล็ก (US) สูงประมาณ 1-1.5 เมตร ยอดอ่อนสีแดง กิ่งอ่อนสีเขียวปนแดง แตกกิ่งก้านสาขารอบๆ ต้นมากมาย

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกัน ลักษณะใบรูปไข่หรือรูปขอบขนานแกมรูปไข่ ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบมีสีเขียวเข้ม ลักษณะคล้ายกับใบมะลิแต่จะใหญ่กว่า

ดอก ออกดอกเป็นช่อที่ส่วนยอดของต้น ดอกมีสีแดง โคนหลอนจะเป็นหลอดเล็ก ๆ แต่ส่วนปลายจะบานคล้ายจานมีอยู่ 5 กลีบ กลีบดอกจะบางมาก กลีบเลี้ยงเป็นสีเขียวและมีขนปกคลุมอยู่ ซึ่งขนนี้จะมีต่อมเหนียวๆ ติดมือ

นิเวศวิทยา

มีถิ่นกำเนิดใน อินเดีย และเขตร้อนทั่วไป เกิดตามป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณทั่ว ๆ ไป เป็นไม้ชอบอยู่ในที่ร่มรำไร

การปลูกและขยายพันธุ์

เจริญเติบโตได้ดีในที่ที่มีอากาศร้อนชื้น และสภาพดินทั่วๆ ไป ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด หรือการปักชำกิ่ง

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

ราก รสร้อน ใช้เป็นยาขับประจำเดือน แก้ปวดข้อ ขับพยาธิ ทาแก้กลากเกลื้อน ระงับอาการปวดฟัน และแก้ท้องร่วง ขับลมในกระเพาะอาหารและลำไส้ ขับโลหิตระดู แก้ริดสีดวงทวาร ให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย

ต้น รสร้อน แก้โลหิตอันเกิดแต่กองกำเดา

ใบ รสร้อน แก้อาการน้ำดีนอกฝัก หรือแก้พัทธปิตตะสมุฏฐาน

ดอก รสร้อน แก้อาการน้ำดีในฝัก หรือแก้พัทธปิตตะสมุฏฐาน

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • ขับประจำเดือนหรือขับโลหิตระดู โดยใช้รากสด 5-10 กรัม หรือแห้งประมาณ 3-5 กรัม ล้างน้ำให้สะอาดหั่นเป็นชิ้นต้มในน้ำสะอาด 500 ซีซี นานประมาณ 10-15 นาที กรองเอาน้ำดื่มวันละ 2 เวลา

หมายเหตุ*

  1. ต้องการให้เป็นยาช่วยย่อยและเจริญอาหาร ให้นำผงของรากเจตมูลเพลิงแดงมาผสมกับลูกสมอพิเภก ผงดีปลี และเกลือ อย่างละเท่าๆ กัน รับประทานครั้งละ 2.5 กรัม
  2. สตรีที่มีครรภ์ห้ามรับประทานรากของต้นนี้ เพราะรากจะมีสารบางอย่างที่ทำให้แท้งบุตรได้
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง