อาร์ติโชก (Artichoke)

อาร์ติโชก

อาร์ติโชกเป็นพืชวงศ์เดียวกับทานตะวัน เมื่อโตเต็มที่ลำต้นจะสูงประมาณ 50-100 เซนติเมตร รูปทรงของดอกขึ้นอยู่กับพันธุ์ มีทั้งดอกทรงกลมแป้นและทรงค่อนข้างเรียว ประกอบด้วยกลีบสีเขียวจำนวนมากเรียงซ้อนกันเป็นชั้น ๆ เหมือนกลีบบัว ซึ่งก็คือกลีบเลี้ยงที่มาจากฐานรองดอกขนาดใหญ่ ส่วนดอกที่แท้จริงนั้นจะอยู่ภายในใจกลาง

เกษตรกรจะเก็บดอกอาร์ติโชกก่อนที่กลีบเลี้ยงจะบานเผยให้เห็นดอกจริงที่อยู่ภายใน ซึ่งถือเป็นดอกที่แก่เกินกว่าจะนำมากินได้แล้ว กลีบดอกภายในของอาร์ติโชกมีสีเหลืองครีม เนื้อนุ่ม เมื่อจะนำไปทำอาหารต้องแกะกลีบเลี้ยงด้านนอกที่แข็งทิ้งไป และใช้กรรไกรตัดปลายกลีบออกประมาณ 1 ใน 4 จนเหลือเพียงส่วนที่เป็นกลีบอ่อน สามารถกินได้ทั้งแบบสดและแบบปรุงสุก โดยต้มหรือนึ่ง จิ้มกับเนย มายองเนส หรือเครื่องจิ้มอื่น ๆ และนิยมนำไปทำสลัด

กลีบเลี้ยงด้านนอกของอาร์ติโชกอุดมไปด้วยเส้นใยอินนูลิน (Inulin) ซึ่งเป็นสารกลุ่มโพลีแซ็กคาไรด์ (Polysaccharide) ที่ช่วยลดอัตราเร็วในการย่อยอาหาร จึงทำให้น้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างช้า ๆ ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ เหมาะสำหรับคนเป็นโรคเบาหวาน มีสารสำคัญอย่าง ไซนาริน (Cynarin) ช่วยล้างสารพิษตกค้างในร่างกาย เหมาะสำหรับผู้ที่กินยารักษาโรคติดต่อกันเป็นเวลานาน คนที่กินอาหารรสจัด อาหารประเภทไขมัน หรือเคยได้รับอันตรายจากสารพิษตกค้างในอาหาร ไซนารินช่วยกระตุ้นการสร้างน้ำดี ทำให้มีประสิทธิภาพในการลดคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ในเลือด ช่วยเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) โดยไม่มีผลร้ายต่อตับเหมือนยาลดไขมันในเลือดทั่วไป ทั้งเป็นสารที่เสริมสร้างการทำงานของถุงน้ำดี ทำให้ระบบการย่อยอาหารดี ลดการเกิดแก๊สในกระเพาะอาหาร แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ

ด้วยสรรพคุณมากมายของอาร์ติโชก ผู้คนทั่วโลกจึงใช้เป็นอาหารและยามาแต่โบราณ สมัยกรีกและโรมันกินอาร์ติโชกเพื่อให้เจริญอาหาร คนยุโรปใช้รักษาอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย โรคดีซ่านและโรคตับ คนญี่ปุ่นใช้แก้ท้องอืด แน่นท้อง จากการกินเนื้อสัตว์และอาหารไขมันสูง คนบราซิลใช้เป็นสมุนไพรรักษาอาการเจ็บป่วยของตับ โรคโลหิตจาง โรคเบาหวาน โรคเกาต์ ส่วนในประเทศไทย ปัจจุบันมีคนรู้จักอาร์ติโชกมากขึ้น โดยโครงการหลวงสามารถปลูกเพื่อจำหน่ายดอกและนำส่วนลำต้น ใบ และกลีบดอก มาตากแห้ง อบ แล้วสับละเอียด บรรจุซองเป็นชาสำเร็จรูปให้ผู้บริโภคซื้อหาไปชงดื่มเพื่อบำรุงสุขภาพ

กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง