มะเฟือง

ชื่อวงศ์ : OXALIDACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Averrhoa carambola L.

ชื่อสามัญ : Carambola

ชื่อพื้นเมืองอื่น : มะเฟือง (ทั่วไป) ; สะบือ (เขมร)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ต้นขนาดเล็ก (ExST) ไม่ผลัดใบ สูงประมาณ 3-10 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามาก กิ่งที่อยู่ตอนล่างห้อยลง ลำต้นสั้น เปลือกเรียบ สีอ่อน ตามลำต้นมีรอยผิวขรุขระ

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับเวียนกันไป ลักษณะคล้ายใบมะยม แต่มีขนาดเล็กกว่า มีใบย่อย 7-10 ใบ เรียงเป็นคู่ ส่วนปลายมีใบเดียว ใบย่อยคู่ล่างสุดรูปค่อนข้างกลม ขนาดเล็ก คู่ถัดไปขนาดจะใหญ่ขึ้นตามลำดับ ฐานใบเบี้ยว ขอบใบเรียบ ใบเป็นติ่งสั้นๆ ผิวใบเรียบและเป็นมัน ด้านบนสีเขียวอมเหลือง ด้านล่างสีอ่อนเนื้อในบาง มีขนละเอียด เส้นใบเล็ก บนเส้นใบมีขนละเอียด ก้านใบย่อยสั้น สีชมพู

ดอก ออกดอกเป็นช่อเล็กๆ ตามง่ามใบ ดอกบานเต็มที่ สีม่วงอมชมพูและขาว กลีบรองกลีบดอก 5 กลีบ กลีบดอก 5 กลีบ มีลายสีม่วงเข้ม ก้านดอกและดอกตูมสีชมพูหรือแดง

ผล ยาวประมาณ 5-15 ซม. หยักลึกตามยาวเป็นเฟือง 5 เฟือง ผิวบาง เรียบ ผลอ่อนสีเขียว เมื่อแก่จัดสีเหลือง เนื้อนุ่ม อุ้มน้ำ รสเปรี้ยวเฝื่อน บางพันธุ์มีรสหวาน ส่วนมากไม่มีเมล็ด แต่บางผลมีถึง 5 เมล็ด เมื่อตัดตามขวางจะเป็นรูปดาว 5 แฉก

นิเวศวิทยา

มีถิ่นกำเนิดในประเทศบราซิล ในประเทศไทยนิยมปลูกทั่วไปตามสวน บ้านเรือนหรือชายทะเล

การปลูกและขยายพันธุ์

เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกสภาพ ต้องการน้ำและความชื้นในปริมาณปานกลาง ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด หรือการตอนกิ่ง

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

ราก รสหวานเย็น แก้ปวดศีรษะ ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ ดับพิษร้อน แก้ไข้ แก้ปวดแสบกระเพาะอาหาร ลดอาการจุกแน่นอก

เปลือกต้นชั้นใน รสฝาดเมา แก้ท้องเสีย นำมาปรุงเป็นยาผสมกับไม้จันทน์ และชะลูด ใช้ทาภายนอกแก้ผดผื่นคันทั่วไป

ใบและยอด รสจืดมันเย็น บดละเอียดทาตามตัวรักษาอีสุกอีใส แก้กลากเกลื้อน แก้ปวดฟัน ยาต้มจากใบและผล แก้อาเจียน แก้ไข้

ใบและราก รสหวานเย็น เป็นยาเย็น ดับพิษร้อน แก้ไข้ ในตังเกี๋ยใช้ดอกเป็นยาขับพยาธิ ชาวอินโดจีนใช้ทาแก้แพ้แลคเกอร์

ผล มี Oxalic acid จะทำให้ Calcium ในเลือดไปรวมตัวกันตกเป็น Calcium oxalate เป็นยาระบาย แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้บิด ขับน้ำลาย ลดอาการอักเสบ แก้การอาเจียนเป็นเลือด ถ้าใช้มาก ๆ จะขับประจำเดือนและทำให้แท้ง ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว

น้ำจากผล รสเปรี้ยวหวานเย็น ดื่มแก้ไข้ ผสมสารส้มหรือเหล้าดื่มแก้นิ่ว แก้กระหาย แก้เมา แก้ท้องร่วง นอกจากนี้ยังใช้ทำความสะอาดผิวโลหะ

ดอก รสจืดเย็น แก้ไข้หนาวๆ ร้อนๆ ขับพยาธิ ถอนพิษเฮโรอีน

เมล็ด รสขมเย็น บดชงกับน้ำดื่มแก้อาการปวด ทำให้นอนหลับ ทำให้อาเจียน ขับระดู แก้ปวดท้อง แก้ดีซ่าน

วิธีและปริมาณที่ใช้

  1. ดับพิษร้อน แก้ไข้ แก้ปวดศีรษะ โดยใช้รากสดล้างให้สะอาด สับเป็นชิ้นตากแดดให้แห้งประมาณ 5-10 กรัม นำมาต้มน้ำสะอาด 500 ซีซี เคี่ยวให้เหลือครึ่งหนึ่ง กรองเอาน้ำดื่มก่อนอาหาร เช้า-เย็น
  2. แก้นิ่วในไต โดยใช้เนื้อมะเฟืองสด 3 ผล ต้มในน้ำ 500 ซีซี ผสมน้ำผึ้ง 2-4 ช้อนชา เคี่ยวให้เหลือครึ่งหนึ่ง รับประทานวันละครั้ง เป็นประจำ
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง