พุดซ้อน

%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%94%e0%b8%8b%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%99

ชื่อวงศ์ : RUBIACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Gardenia augusta (L.) Merr.

ชื่อพ้อง : Gardenia jasminoides J.Ellis

ชื่อสามัญ : Cape jasmine

ชื่อพื้นเมืองอื่น : เคดถวา (ภาคเหนือ) ; แคถวา (เชียงใหม่) ; พุดจีน, พุดซ้อน, พุดใหญ่, (ภาคกลาง) ; พุทธรักษา (ราชบุรี)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้พุ่ม (ExS) ลักษณะลำต้นคล้ายพุดจีบ แต่จะไม่มีสีขาวอยู่ตามลำต้นและใบ สูงประมาณ 1-2 เมตร แตกกิ่งก้านจำนวนมากเป็นพุ่มกลม

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกัน ลักษณะใบรูปใบหอก กว้าง 3-4 ซม. ยาวประมาณ 8-10 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบสอบ แผ่นใบเป็นมันสีเขียวเข้ม

ดอก เป็นดอกเดี่ยวสีขาวออกตามซอกใบและปลายกิ่ง มีกลีบเลี้ยงหนาเป็นสัน 6 สัน มี 2 พันธุ์ คือ พันธุ์ดอกลา มีกลีบดอกชั้นเดียว และพันธุ์ดอกซ้อน มีกลีบดอกจำนวนมากเรียงซ้อนกัน เมื่อดอกบานมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 7-8 ซม. กลิ่นหอมแรง ส่งกลิ่นหอมตั้งแต่เย็นถึงเช้า ออกดอกตลอดปี

ผล พันธุ์ดอกลาติดผลได้ มีทั้งแบบผลสั้นและแบบยาว เส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 ซม. มีสันตามแนวยาวของผล 4-7 สัน ผลสุกสีเหลืองอมแดง มีเมล็ดจำนวนมาก

นิเวศวิทยา

เป็นไม้กลางแจ้ง มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน มักพบขึ้นตามป่าผลัดใบ ผสมป่าโปร่ง และตามชายป่าดงดิบทางภาคเหนือ นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามวัดวาอารามและบ้านเรือน

การปลูกและขยายพันธุ์

เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย ความชื้นปานกลาง ระบบระบายน้ำดี ปลูกง่ายเจริญเติบโตเร็ว ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดหรือการตอนกิ่งปักชำ

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

เนื้อไม้ รสขมเย็น ลดไข้

เปลือกต้น รสขมฝาด แก้บิด

ดอก รสขมเย็นหอม แก้โรคผิวหนัง ใช้ผลิตน้ำหอม

ใบ รสขมฝาด แก้ปวดศีรษะ แก้เคล็ดขัดยอก ในประเทศอินโดนีเซียใช้ใบแก้หอบหืด แก้ไข้ ลดความดันโลหิต และอาการที่หัวใจเต้นเร็วเกินไป

ผลและราก รสเย็น ขับพยาธิ ขับปัสสาวะ แก้ไข้ แก้เลือดกำเดา เลือดออกตามไรฟัน แก้ปวดฟัน และแก้ตับอักเสบ

เมล็ด คั่วให้ดำ ใช้ห้ามเลือดได้ เมื่อบดจะได้สีเหลืองทอง ใช้แต่งสีอาหาร

น้ำมัน ใช้ทำเครื่องสำอาง

วิธีและปริมาณที่ใช้

  1. แก้ปวดศีรษะ แก้เคล็ดขัดยอก โดยใช้ใบสด 10-15 ใบ ล้างให้สะอาด โขลกให้ละเอียด ใช้ทาและพอกบริเวณที่เป็น
  2. แก้โรคผิวหนัง โดยใช้ดอกสด 3-5 ดอก โขลกให้ละเอียดผสมเหล้าโรงเล็กน้อย ทาและพอกบริเวณที่เป็นวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง