ทองพันชั่ง

ทองพันชั่ง

ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz

ชื่อพ้อง : Rhinacanthus communis Nees

ชื่อสามัญ : –

ชื่อพื้นเมืองอื่น : ทองคันชั่ง, ทองพันชั่ง, หญ้ามันไก่ (ภาคกลาง)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้พุ่ม (S) ขนาดเล็ก สูงประมาณ 50-120 ซม. ส่วนโคนของลำต้นเนื้อเป็นแกนแข็ง ลำต้นและกิ่งก้านมีขนประปรายทั่วไป มักแตกหน่อและแผ่กิ่งก้านออกเป็นกอ บริเวณข้อพองเล็กน้อย กิ่งอ่อนมักเป็นสันสี่เหลี่ยมตามยาว

ใบ เป็นใบเดี่ยว ลักษณะใบรูปมน โคนและปลายใบสอบเรียว ออกเป็นคู่ ๆ แบบตรงข้าม และแต่ละคู่ออกสลับทิศทางกัน เนื้อใบบางและเกลี้ยง ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นบ้างเล็กน้อย ใบมีสีเขียวเข้ม

ดอก ออกดอกเป็นช่อสั้น ๆ ตามง่ามใบ มีสีขาว ดอกรวมกันเป็นหลอดรูปแจกันทรงสูงสีเขียวอ่อน ไม่มีก้านดอก ปลายแยกเป็น 5 กลีบ มี 2 กลีบติดกันชี้พุ่งขึ้น และอีก 3 กลีบ ที่อยู่ติดกันชี้ลงดูแล้วคล้ายนกกระยางกำลังบิน

ผล เป็นฝักที่มีขนสั้น ๆ คลุม ภายในมีสี่เมล็ด

นิเวศวิทยา

เป็นไม้ที่พบทั่วไปในประเทศเขตร้อน ส่วนใหญ่นิยมปลูกเป็นไม้ประดับและสวนหย่อมทั่วไป ตามสวนสาธารณะหรือตามบ้านเรือน

การปลูกและขยายพันธุ์

สามารถขึ้นได้ในดินทั่วไป ชอบดินที่ชุ่มชื้น จึงนิยมปลูกในฤดูฝน ขยายพันธุ์ด้วยการปักกิ่งเพาะชำ โดยการตัดกิ่งแก่แล้วเด็ดใบทิ้ง ปักชำในดินที่ชื้นให้กิ่งเอียงเล็กน้อย

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

ราก รสเมาเบื่อ แก้กลากเกลื้อน รักษาโรคมะเร็ง รักษาโรคผิวหนัง ดับพิษไข้ แก้พิษงู แก้พยาธิวงแหวนตามผิวหนัง

ทั้งหัว รสเมาเบื่อ รักษาโรคผิวหนัง แก้น้ำเหลืองเสีย ผื่นคัน รักษามะเร็ง คุดทะราด แก้ไส้เลื่อน ขับพยาธิตามผิวหนัง ตามบาดแผล

ต้น รสเมาเบื่อ บำรุงร่างกาย รักษาโรคผมร่วง

ใบ รสเมาเบื่อ ดับพิษไข้ แก้กลากเกลื้อน ผื่นคัน แก้โรคไขข้ออักเสบ รักษาโรคผิวหนัง รักษาโรคมะเร็ง รักษาโรคความดันโลหิตสูง แก้ผมร่วง บำรุงร่างกาย แก้พิษงู แก้อักเสบ

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • แก้วัณโรคระยะเริ่มแรก โดยใช้ก้านและใบสด ประมาณ 30 กรัม ถ้าแห้งประมาณ 15 กรัม นำมาต้มในน้ำเดือดประมาณ 10 นาที อาจจะผสมน้ำตาลกรวดเพื่อเพิ่มความหวานก็ได้ แล้วกรองเอาน้ำดื่มวันละ 2-3 ครั้ง
  • รักษากลากเกลื้อน โดยใช้ใบสดหรือรากสดหรือแห้งโดยใช้ใบ 5-8 ใบ หรือ ราก 2-3 ราก โขลกให้ละเอียด แช่เหล้าโรงหรือแอลกอฮอล์ 7 วัน รินเอาน้ำ นำมาทาบริเวณที่เป็นบ่อย ๆ จนกว่าจะหาย หรือใช้รากสดและใบสดโขลกให้ละเอียดผสมกับน้ำปูนใสและพริกไทย พอกบริเวณที่เป็น
  • เป็นยาลดความดัน โดยใช้ทั้งต้น 1 ส่วน ผสมน้ำร้อน 10 ส่วน ทำเป็นน้ำชาชงดื่ม

ข้อควรทราบ

  • ห้ามนำไปใช้กับผู้ที่เป็นโรคโลหิตจาง, โรคหัวใจ, โรคหืด และโรคมะเร็งในเม็ดเลือด
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง