ดาวเรือง

ดาวเรือง

ชื่อวงศ์ : COMPOSITAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tagetes erecta L.

ชื่อสามัญ : African marigold

ชื่อพื้นเมืองอื่น : คำปูจู้หลวง (ภาคเหนือ) ; พอทู (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ; ดาวเรืองใหญ่ (ภาคกลาง)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ล้มลุก (ExH) อายุเพียง 1 ปี สูงประมาณ 20-60 ซม. ลักษณะลำต้นตั้งตรง สีเขียวเกลี้ยงและเป็นสัน

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ใบบนออกสลับกัน ใบย่อยมี 11-17 ใบ ลักษณะใบรูปรีหรือรูปหอกแกมขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบสอบแคบ ขอบใบจักเป็นฟันเลื่อย ใบบนมักจะเป็นหนามแหลม มีต่อมรูปกลมหรือค่อนข้างกลม สีเหลือง มักอยู่ที่โคนของซี่ฟัน ใบด้านบนสีเขียวเข้ม

ดอก เป็นดอกเดี่ยว หรือออกเป็นช่อ ที่ปลายยอดของก้าน มีสีเหลืองสีส้ม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 5-15 ซม. ก้านดอกยาว ปลายก้านบวมพอง ริ้วประดับเชื่อมติดกันเป็นรูประฆังแกมทรงกระบอก มีสันตามยาว 7-13 สัน ทางตอนล่างเห็นไม่ชัด ปลายจักเป็นซี่ฟันแหลม 5-10 ซี่ มีต่อมรูปรีแคบ ดอกวงนอกกลีบดอกเป็นรูปรางน้ำ โคนเป็นท่อเล็ก ปลายเป็นรูปไข่กลับ ดอกวงใน กลีบดอกเป็นรูปท่อ ปลายจักเป็นซี่ฟัน 5 ซี่ มีขนนุ่มด้านใน บางพันธุ์กลีบดอกทั้งหมดเป็นรูปรางน้ำ

ผลหรือเมล็ด ลักษณะแห้งและสีดำ โคนมนกว้างเรียวสอบไปยังปลาย

นิเวศวิทยา

เป็นพื้นเมืองของประเทศเม็กซิโก นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ชอบแสงกลางแจ้ง

การปลูกและขยายพันธุ์

เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกสภาพ ทนแล้งได้ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดหรือการปักชำ

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

ลำต้น รสหอมชุ่มเย็น ใช้เป็นยาแก้ฝีลม ปวดในท้องขนาดหนักคล้ายไส้ติ่งหรือไส้ตันอักเสบ

ใบ รสหอมชุ่มเย็น กลิ่นฉุน ใช้ทาแผลเปื่อยเน่า ฝีต่าง ๆ น้ำคั้นแก้หูเจ็บ

ดอก รสเฝื่อน ต้มกับไก่ บำรุงสายตาได้ดี ฟอกเลือด ละลายเสมหะ ขับลม แก้วิงเวียน ไอหวัด ไอกรน เต้านมอักเสบ คางทูม และหลอดลมอักเสบ แก้โรคริดสีดวงทวาร แก้ตาเจ็บ ใช้กล่อมตับ ขับร้อน แก้เวียนหัว

วิธีและปริมาณที่ใช้

  1. ใช้ลดความดันโลหิต ขยายหลอดลม สามารถทำแห้งแล้วเก็บไว้ใช้เวลาต้มกระดูกเอาซุปหรือทำสตู หรือนำไปหมักกับน้ำส้ม น้ำมันมะกอก น้ำหวานเป็นต้น วิธีใช้กลีบให้ดึงกลีบออกจากดอก ไม่ต้องตัดก็ใช้ได้แล้ว ใช้ดอกแห้ง 3-10 กรัม ต้มน้ำกิน หรือชะล้างบริเวณแผล
  2. แก้โรคลำไส้ แก้ปวดท้อง รักษาฝีลม โดยใช้ช่อดอกสด 10-15 ดอก ต้มในน้ำเดือด 10 นาที ผสมน้ำตาลทรายแดง กรองเอาน้ำดื่ม 3 เวลา หลังอาหาร
  3. แก้แผลเปื่อยและฝี โดยใช้ใบสด 5-10 กรัม มาโขลกให้ละเอียด คั้นเอาน้ำผสมกับน้ำมันมะพร้าว แล้วนำไปเคี่ยวจนน้ำระเหยหมด ใช้ทาแผลที่เปื่อย
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง