กำจัด

ชื่อวงศ์ : RUTACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Zanthoxylum limonella (Dennst.) Alston

ชื่อพ้อง : Zanthoxylum rhetsa (Roxb.) DC.

ชื่อสามัญ : –

ชื่อพื้นเมืองอื่น : กำจัดต้น, พริกหอม, หมากเทศ (กรุงเทพฯ) ; มะข่วง, มะแขว่น (ภาคเหนือ) ; มะแข่น (ประเทศลาว) ; ลูกระมาศ (ภาคกลาง) ; หมักข่วง (แม่ฮ่องสอน)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ต้น (T) สูงประมาณ 1-3 เมตร ตลอดความยาวของลำต้นมีหนามแหลมดำขึ้นอยู่ทั่วไป ลำต้นมีสีเขียวออกเทา

ใบ เป็นใบประกอบแบบขกนก ลักษณะใบรูปขอบขนานแกมรูปไข่ หรือ รูปใบหอกแกมรูปไข่ ใบมีสีเขียว ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบหยักมน ก้านใบสั้น

ดอก ออกดอกเป็นช่อที่ส่วนยอด ออกแทรกอยู่ระหว่างกาบใบ

ผล มีขนาดเท่ากับเมล็กพริกไทย ผลสดสีเขียวสด ผิวไม่เรียบมัน เมื่อแห้งจะมีสีแดง และแตกได้

เมล็ด มีลักษณะกลมสีดำ ผิวมัน

นิเวศวิทยา

ขึ้นตามป่าโปร่งทั่วไป จะพบตามภูมิภาคทางภาคเหนือของประเทศไทยเป็นส่วนมาก

การปลูกและขยายพันธุ์

เจริญเติบโตได้ในดินร่วนทั่วๆ ไป ความชื้นปานกลาง ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด แล้วแยกกล้าใส่ลงถุงดำไว้ปลูก

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

รากและเนื้อไม้ รสเผ็ดร้อนขื่น ขับลมในลำไส้ แก้ลมเบื้องบน หน้ามืดตาลาย วิงเวียน ขับระดู

เมล็ด รสเผ็ดสุขุมหอม บำรุงโลหิต บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ ขับลมในลำไส้ ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ ถอนพิษฟกบวม แก้หนองใน แก้ลมวิงเวียน

ใบ รสเผ็ด แก้ปวดฟัน แก้รำมะนาด

วิธีและปริมาณที่ใช้

  1. บำรุงหัวใจ ขับลมในลำไส้ บำรุงธาตุ โดยใช้ผลสดที่แก่แล้วตากแดดให้แห้ง นำมาบดให้ละเอียด ใช้ในการประกอบอาหาร เช่น ลาบทางภาคเหนือ เป็นต้น
  2. แก้ปวดฟัน แก้รำมะนาด ใช้ใบสด 5-10 ใบ ล้างน้ำให้สะอาด นำมาโขลกให้ละเอียดใช้อมแก้ปวด
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซต์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง