รัก

ชื่อวงศ์ : ASCLEPIADACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Calotropis gigantea (L.) Dryaner ex W.T.Alton

ชื่อสามัญ : Crown flower, Giant indian milkweed

ชื่อพื้นเมืองอื่น : ปอเถื่อน, ป่านเถื่อน (ภาคเหนือ) ; รัก, รักดอก (ภาคกลาง)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้พุ่มกึ่งไม้ต้นขนาดเล็ก (ExS/ST) สูงประมาณ 1.5-3 เมตร แตกกิ่งก้านสาขาออกเป็นพุ่มกว้าง ลำต้นจะมียางสีขาวข้น ตามกิ่งก้านมีขนขาวนุ่มละเอียดปกคลุม

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเป็นคู่ตรงข้ามกัน ลักษณะใบรูปรีแกมขอบขนาน ปลายใบมน ขอบใบเรียบ โคนใบรูปหัวใจ สีเขียวอ่อน เนื้อใบหนา ก้านใบสั้น ทั่วไปจะมีขนละเอียดเป็นเหลือบสีขาวนวลปกคลุมทั้งใบ ใบจึงออกเป็นสีเขียว เทาและหม่น

ดอก ออกเป็นช่อ อยู่ตามปลายกิ่ง มีขน ก้านช่อยาว ดอกตูมรูปป้อม กลีบรองกลีบดอกมี 5 แฉก กลีบดอก 5 กลีบ เชื่อมติดกันเป็นท่อประมาณครึ่งหนึ่งของความยาว เวลาบานกลีบดอกจะกางออกหรือเบนไปด้านหลัง ดอกบานเต็มที่กว้างประมาณ 2.5 ซม. สีขาว เส้าเกสร 5 กลีบ ติดกับเกสรตัวผู้ ลักษณะคล้ายมงกุฎ สีม่วง

ผล เป็นฝัก ส่วนมากเป็นฝักคู่ บางครั้งพบเป็นฝักเดี่ยว ฝักแก้จะแตกตามยาว ลักษณะของผลจะกลมและยาว ผลอ่อนจะเป็นสีเขียว เมื่อแก่ก็จะกลายเป็นสีน้ำตาล และแตกปลิวคล้ายนุ่น มีเมล็ดจำนวนมาก

เมล็ด มีขนสีขาว เป็นมัน ช่วยการกระจายพันธุ์โดยปลิวไปตามลม

นิเวศวิทยา

มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดีย อิหร่าน ทิเบต และในเขตเอเชียกลางมักขึ้นตามที่รกร้างทั่ว ๆ ไป ขึ้นทั่วไปทั่วทุกภาคของประเทศไทย

การปลูกและขยายพันธุ์

เป็นไม้กลางแจ้ง เจริญเติบโตได้ดีในดินทั่วไปทุกสภาพ ทนแล้งได้ดี ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด หรือ การปักชำ

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณในตำรายา

ราก รสเฝื่อน แก้ไข้เหนือ แก้บิดมูกเลือด

เปลือกราก รสเฝื่อนขม แก้บิด ขับเหงื่อ ขับเสมหะ ทำให้อาเจียน

ต้น รสเฝื่อนขม บำรุงทวารทั้ง 9

เปลือกต้น รสเฝื่อนเมา ขับน้ำเหลืองเสีย ทำให้อาเจียน

ใบ รสเฝื่อน แก้ริดสีดวงทวาร แก้คุดทะราด

ดอก รสเฝื่อน ช่วยย่อย เจริญอาหาร แก้ไอ แก้หวัด แก้หืด

ฝัก รสเฝื่อน แก้รังแคบนศีรษะ

ยางจากต้น รสร้อนเมา มีฤทธิ์เป็นยาถ่ายอย่างรุนแรงถ้าถูกผิวหนังจะทำให้ระคายเคือง แก้ปวดฟัน ปวดหู ขับพยาธิ แก้กลากเกลื้อน ทำให้แท้ง

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • ช่วยย่อย ทำให้เจริญอาหาร แก้ไอ แก้หวัด แก้หืด โดยใช้ดอกสดตากแดดให้แห้ง ประมาณ 1-2 กรัม นำมาชงเป็นชาดื่ม วันละ 1-2 ครั้ง
Share this :
กติกาข้อตกลงก่อนการแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้นการใช้คำหยาบคาย, ส่อเสียด
2. ทุกความเห็นต้องไม่มีการดูหมิ่น, กล่าวหาให้ร้าย, สร้างความแตกแยก หรือ "กระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ"
3. ทางเว็บไซท์จะขอลบความคิดเห็นโดยทันที เมื่อความเห็นไม่เป็นไปตามข้อตกลง